LED belichting voor tomaten: Lichtrecept, PPFD & klimaat
De juiste afstemming tussen licht, klimaat en teeltstrategie bepaalt het succes van telen onder LED.
LED belichting wordt steeds vaker toegepast in de tomatenteelt. Niet alleen vanwege energiebesparing, maar vooral omdat LED meer mogelijkheden biedt om te sturen op productie, kwaliteit en efficiëntie. Tegelijkertijd vraagt telen van tomaten onder LED om een andere aanpak dan bij traditionele SON-T belichting.
In dit artikel lees je hoe LED belichting bij tomaten werkt, welke lichtintensiteiten (PPFD) en lichtrecepten in de praktijk worden gebruikt en waar je rekening mee moet houden op het gebied van klimaat en energie.
Waarom kiezen tomatentelers voor LED belichting?
De overstap naar LED belichting bij tomaten wordt meestal gemaakt vanuit een combinatie van factoren:
- Lagere elektriciteitskosten per µmol licht
- Betere controle over lichtintensiteit (dimbaar belichten)
- Efficiëntere inzet van schermdoeken
- Minder piekbelasting op het elektriciteitsnet
- Toekomstbestendig richting strengere energieregels
Waar SON-T veel stralingswarmte levert, geeft LED meer controle en minder bijeffecten. Dat is een voordeel, maar vraagt ook om een andere manier van denken over klimaat en teeltstrategie.
Lichtintensiteit (PPFD) bij tomaten onder LED
Bij tomaten wordt belichting meestal gestuurd op daglichtsom (DLI), waarbij LED wordt ingezet om gedurende het jaar een stabiel lichtniveau te realiseren.
In de praktijk zien we grofweg de volgende bandbreedtes:
- Winterteelt: circa 250–350 µmol/m²/s
- Intensievere strategieën: tot ongeveer 400 µmol/m²/s, afhankelijk van ras, klimaat en energie
De optimale lichtintensiteit is altijd afhankelijk van meerdere factoren:
- Ras en plantbelasting
- Beschikbare warmte
- Schermstrategie
- Gewenste productiesnelheid en vruchtkwaliteit
Meer licht betekent alleen meer productie als temperatuur, CO₂ en verdamping goed in balans zijn. Zonder die balans kan extra licht juist leiden tot stress, groeivertraging of kwaliteitsproblemen.
TOP 650 LED
Zeer efficiënt met een hoge lichtopbrengst
- Rendement: 4.1 µmol/J
- Lichtoutput: 2.500 µmol/s.
- Dimbaar (mesh netwerk)
Het lichtrecept: welk spectrum past bij tomaten?
Het lichtrecept bij tomaten bestaat uit een combinatie van verschillende lichtkleuren, elk met een eigen functie in de plant.
In de praktijk zien we dat:
- Vaak gebruik wordt gemaakt van het welbekende 90-5-5 (R-G-B) lichtspectrum
- Verrood bij bepaalde rassen vooral effectief is in specifieke teeltfases. Hierbij kan de productie worden verhoogd met +- 11%.
- Verrood licht meer energie kost om te produceren, hierdoor wordt vaak gekozen voor meer licht in plaats van verrood licht.
Het lichtrecept bij tomaten is dus geen standaardinstelling, maar maatwerk dat moet aansluiten op het totale teelt- en energieconcept.
Klimaat onder LED: belangrijk aandachtspunt bij tomaten
Een groot verschil tussen LED en SON-T is dat LED nauwelijks stralingswarmte afgeeft. Dat heeft directe gevolgen voor het klimaat in de kas.
Veelvoorkomende effecten onder LED:
Veelvoorkomende effecten bij de teelt van tomaten onder LED belichting:
- Lagere planttemperatuur bij een gelijkblijvende kastemperatuur
- Minder natuurlijke verdamping
- Hogere luchtvochtigheid (RV)
Dit betekent dat bij tomaten onder LED extra aandacht nodig is voor:
- Buisinzet en warmteverdeling
- Ontvochtiging
- Luchtbeweging
- Schermstrategie
Succesvol telen van tomaten onder LED vraagt om een goede balans tussen licht, warmte en vocht. Licht toevoegen zonder het klimaat aan te passen, leidt zelden tot het gewenste resultaat.
Full LED of hybride belichting bij tomaten?
In de tomatenteelt wordt zowel gekozen voor hybride systemen (SON-T + LED) als voor full LED installaties.
Hybride belichting
- Extra stralingswarmte
- Vaak lagere investeringsdrempel
Full LED belichting
- Hoogste energie-efficiëntie
- Maximale sturing op lichtniveau en spectrum
- Vereist een goed doordachte warmte- en ontvochtigingsstrategie
Welke oplossing het beste past, hangt af van onder andere:
- Het kasontwerp
- De energievoorziening (WKK of net)
- Aanwezige scherminstallaties
- De teeltdoelstellingen van het bedrijf
Er bestaat geen standaardoplossing; de juiste keuze is altijd bedrijfsspecifiek.
Kosteloos lichtplan voor uw tomatenteelt
Overweegt u LED belichting bij de teelt van uw tomaten, of wilt u uw huidige installatie optimaliseren?
Wij stellen graag een kosteloos lichtplan op, afgestemd op:
- Uw kas
- Uw ras en teeltstrategie
- Uw energie- en klimaatinstellingen
Zo weet je zeker dat licht, klimaat en rendement met elkaar in balans zijn.
Vraag hier uw lichtplan aan
