Het juiste lichtspectrum bij LED belichting in de kas

Wat de keuze voor het lichtspectrum betekent voor groei, kwaliteit en teeltsturing

Bij LED belichting is het lichtspectrum een van de belangrijkste stuurinstrumenten geworden binnen de teelt. Waar bij traditionele belichting het spectrum grotendeels vastlag, biedt LED de mogelijkheid om gericht te sturen op lichtkleuren en hun effect op het gewas.

Tegelijkertijd roept dit veel vragen op. Wat is het juiste lichtspectrum voor mijn gewas? Welke lichtkleuren zijn bepalend voor groei, kwaliteit en sturing? En waarom blijkt een standaard spectrum in de praktijk niet altijd optimaal?

Op deze pagina lees je hoe het lichtspectrum bij LED belichting werkt, welke invloed verschillende lichtkleuren hebben en waarom de juiste spectrumkeuze altijd afhankelijk is van gewas, teeltfase en kas.

Wat wordt bedoeld met het lichtspectrum?

Het lichtspectrum beschrijft de verdeling van lichtkleuren waaruit het licht bestaat. Elke lichtkleur bevat energie op een specifieke golflengte en wordt door het gewas op een andere manier waargenomen en benut.

In de kas gaat het lichtspectrum niet alleen over zichtbare kleuren, maar vooral over de fysiologische reactie van het gewas. Het spectrum beïnvloedt onder andere fotosynthese, groeiwijze, bladstand en bloei. Bij LED belichting kan deze verdeling veel gerichter worden gekozen dan bij traditionele belichting, waardoor het spectrum een actief stuurmiddel wordt binnen de teelt.

Waarom het lichtspectrum bij LED belichting zo’n grote rol speelt

Bij SON-T en andere traditionele belichtingsvormen was het spectrum grotendeels een gegeven. LED verandert dit fundamenteel. Door de hoge efficiëntie en flexibiliteit van LED-armaturen wordt het spectrum een bewuste ontwerpkeuze.

Dat biedt kansen, maar vraagt ook om inzicht. Een onjuist spectrum kan leiden tot:

ongewenste lengtegroei
verminderde compactheid
lagere kwaliteit
een te vegetatieve of generatieve gewasreactie

Het lichtspectrum staat daarmee niet los van de teeltstrategie, maar bepaalt in belangrijke mate hoe het gewas reageert op licht, klimaat en energie-inzet.

De belangrijkste lichtkleuren en hun effect op het gewas

Het LED-lichtspectrum bestaat uit meerdere lichtkleuren, die elk een eigen functie hebben binnen de plantfysiologie.

Blauw licht

Blauw licht heeft een sterke invloed op de morfologie van het gewas. Het bevordert:

compactheid,
een stevig gewas,
een gunstige bladstand.

Daarnaast stimuleert blauw licht de opening van huidmondjes, wat invloed heeft op transpiratie en daarmee indirect op klimaat en ontvochtiging. Een te hoog aandeel blauw kan echter de groei remmen.

Wit en groen licht

Wit en groen licht dragen bij aan een betere lichtverdeling in het gewas. Groen licht dringt dieper door in het bladerdek, waardoor ook lagere bladeren actief blijven bijdragen aan fotosynthese.

Daarnaast verbetert wit licht de werkbaarheid in de kas en maakt het een betere beoordeling van het gewas mogelijk, wat in de praktijk een belangrijk voordeel is.

Rood licht

Rood licht vormt de basis voor fotosynthese en speelt een centrale rol in productie en biomassavorming. Het levert een groot deel van de energie die het gewas omzet in groei.

Een hoog aandeel rood licht is efficiënt, maar kan bij eenzijdige inzet leiden tot ongewenste lengtegroei. Daarom wordt rood licht vrijwel altijd gecombineerd met andere lichtkleuren.

Verrood licht

Verrood licht beïnvloedt onder andere:

lengtegroei,
bladstand,
bloei-inductie.

Het effect van verrood is sterk gewasafhankelijk. In sommige teelten kan het bijdragen aan generatieve sturing, terwijl het in andere situaties juist ongewenste strekking veroorzaakt. Daarom vraagt verrood altijd om een zorgvuldige en doelgerichte inzet.

Spectrum en plantreactie: meer dan alleen groei

Het effect van het lichtspectrum gaat verder dan alleen productie. Lichtkleuren beïnvloeden ook het gewasbeeld, de uniformiteit en de stuurmogelijkheden binnen de teelt.

Zo kan het spectrum bijdragen aan:

een compact of juist opener gewas
betere lichtonderschepping
gelijkmatiger groei binnen de kas
meer grip op vegetatieve of generatieve balans

De juiste spectrumkeuze ondersteunt daarmee niet alleen opbrengst, maar ook kwaliteit en teeltzekerheid.

Waarom een standaard lichtspectrum niet altijd optimaal is

Veel LED-oplossingen werken met een vast, fabrieksmatig spectrum. Deze spectra zijn ontworpen om breed toepasbaar te zijn, maar sluiten zelden perfect aan op een specifieke kas of teelt.

In de praktijk zien we dat:

kassen verschillen in lichtverdeling,
gewassen verschillend reageren op lichtkleuren,
teeltstrategieën variëren per bedrijf.

Een standaard spectrum kan functioneren, maar benut vaak niet het volledige potentieel van LED belichting. Juist hier maakt maatwerk het verschil.

Lichtspectrum als onderdeel van het totale licht- en klimaatplan

Het lichtspectrum staat nooit op zichzelf. Het heeft directe relaties met:

lichtintensiteit en DLI
klimaat en ontvochtiging
warmte-inbreng
schermstrategie

Een aanpassing in het spectrum kan invloed hebben op de efficiëntie van het armatuur. Dit heeft dus ook gevolgen voor het totale kasklimaat. Daarom moet het lichtspectrum altijd worden meegenomen in een integraal licht- en klimaatplan, waarin alle factoren op elkaar worden afgestemd.

Lichtplan aanvragen