Ontvochtiging bij LED belichting
Waarom luchtvochtigheid een groter aandachtspunt wordt in de kas
Bij de inzet van LED belichting merken veel tuinders dat de luchtvochtigheid in de kas sneller oploopt. Dit is geen toeval, maar een logisch gevolg van de manier waarop LED licht en warmte levert.
Waar traditionele belichting een belangrijk deel van de verdamping ondersteunde, valt deze warmtebijdrage bij LED grotendeels weg.
Ontvochtiging wordt daardoor een essentieel onderdeel van succesvol telen met LED. Op deze pagina lees je waarom luchtvochtigheid bij LED sneller oploopt, welke gevolgen dit heeft voor het gewas en hoe ontvochtiging effectief kan worden geïntegreerd in het totale licht- en klimaatconcept.
Waarom neemt de luchtvochtigheid toe bij LED belichting?
Het belangrijkste verschil tussen LED en traditionele belichting zit in de warmte-inbreng richting het gewas. LED-armaturen leveren efficiënt licht, maar geven per µmol licht minder stralingswarmte af.
Hierdoor:
- warmt het gewas minder op,
- neemt de verdamping af,
- blijft meer vocht in de kaslucht aanwezig.
Hoewel de kastemperatuur op papier correct kan zijn, blijft de verdamping achter. Het vocht dat het gewas wel produceert, wordt minder goed afgevoerd en blijft langer in de kaslucht aanwezig. Dit verklaart waarom de relatieve luchtvochtigheid vooral tijdens belichte uren snel oploopt bij LED-belichting.
Wat zijn de gevolgen van onvoldoende ontvochtiging?
Een structureel hoge luchtvochtigheid heeft directe én indirecte gevolgen voor de teelt. Deze effecten ontstaan vaak geleidelijk, waardoor ze in eerste instantie lastig te herkennen zijn.
Druk op plantgezondheid
Een langdurig hoge relatieve luchtvochtigheid (RV) verhoogt de kans op:
- schimmelziekten,
- verminderde verdamping,
- minder actieve opname van voedingsstoffen.
Het gewas wordt hierdoor gevoeliger en minder weerbaar, vooral in intensieve teelten.
Sturing op groei en kwaliteit
Bij onvoldoende ontvochtiging reageert het gewas trager. Dit kan leiden tot:
- minder generatieve sturing,
- een zwakker gewas,
- kwaliteitsverlies op langere termijn.
Het effect van onvoldoende ontvochtiging is vaak niet direct zichtbaar, maar werkt door in opbrengst en uniformiteit.
Waarom werkt traditionele ontvochtiging minder goed bij LED?
Bij SON-T zorgde de warmte van de belichting vaak al voor voldoende verdamping. Hierdoor was actieve ontvochtiging minder kritisch.
Bij LED:
- ontbreekt deze extra warmtebron,
- is luchten minder effectief bij koude buitentemperaturen,
- ontstaat sneller conflict tussen energiebesparing en ontvochtigen.
Hierdoor ontstaat sneller een spanningsveld tussen energie besparen en voldoende ontvochtigen. Traditionele strategieën werken niet altijd meer vanzelf en vragen om aanpassing.
Manieren om te ontvochtigen bij LED belichting
Er zijn meerdere manieren om ontvochtiging bij LED belichting te verbeteren. Welke oplossing passend is, hangt af van kas, installatie en teeltstrategie.
Inzet van buiswarmte
Extra warmte verhoogt de bladtemperatuur en stimuleert verdamping. Dit maakt het mogelijk om vocht effectiever af te voeren, maar vraagt om een zorgvuldige afweging tussen energieverbruik en klimaat.
Actieve ontvochtiging
Mechanische ontvochtiging kan helpen om vocht af te voeren zonder onnodig warmteverlies. Dit is vooral interessant in kassen waar luchten beperkt mogelijk is of waar energie-efficiëntie centraal staat.
Slimme schermstrategie
Schermgebruik beïnvloedt luchtstromen en vochtverdeling. Een aangepaste schermstrategie kan bijdragen aan stabielere RV-waarden, mits deze goed wordt afgestemd op licht, warmte en ontvochtiging.
Ontvochtiging als onderdeel van het totale licht- en klimaatplan
Ontvochtiging bij LED belichting kan niet los worden gezien van:
- lichtintensiteit en lichtduur
- warmte-inbreng
- schermgebruik
- gewasreactie
Een maatregel werkt alleen effectief wanneer deze onderdeel is van het totale licht- en klimaatplan. Daarom is het belangrijk om ontvochtiging al mee te nemen bij het ontwerp van een nieuwe installatie en niet pas te reageren wanneer problemen zichtbaar worden.
Vraag nu kosteloos uw lichtplan aan
